Politiek jaarverslag 2019
Fractie Gemeentebelangen Politiek jaarverslag 2019
De gemeentelijke politiek in het jaar 2019
De eerste raadsvergadering van 2019 op 19 februari telde maar weinig agendapunten. Een van die weinige punten was de Kadernota Reclame, maar dat agendapunt werd op verzoek van de raad vande agenda afgevoerd. Bij de bespreking in de informatievergadering was al gebleken dat de fracties het geen voldragen raadsvoorstel vonden; het feit dat het nu van de agenda werd afgevoerd was dus niet helemaal een verrassing. Bleef eigenlijk als enige bespreekpunt over het beleidsplan “Samen armoede en schulden aanpakken”. En zoals dat zo vaak gaat als er weinig agenda is, de raadsleden gingen er even voor zitten. Er werd uitvoerig gesproken over de Klijnsmagelden en wat de gemeente moet doen als er geld over blijft, wel of niet in een apart potje stoppen. Uiteindelijk werd een motie op dit punt ingetrokken omdat de wethouder toezegde alles in het werk te stellen om deze gelden voor het juiste doel, bestrijding armoede bij kinderen, te besteden. Twee andere moties werden wel aangenomen, een motie die betrekking heeft op de Kredietbank (rentepercentage dat de kredietbank vraagt voor leningen aan gezinnen met financiële problemen is wel erg hoog) en een motie van de gezamenlijke oppositiepartijen waarbij het college opdracht krijgt om te onderzoeken wat de effecten zijn van weigeringsgronden bij het verlenen van schuldhulpverlening. Er werden ook drie moties door GroenLinks ingediend, maar die werden tijdens de behandeling allemaal weer ingetrokken. Uiteindelijk werd de beleidsnota (bijna) unaniem door de raad vastgesteld. Alleen D66 stemde tegen; die vond de nota niet voldoende kaderstellend.
Andere onderwerpen op de agenda werden allemaal met een hamerslag goedgekeurd: de evaluatie erfpachtregeling, een uitvoeringskrediet van bijna 1 miljoen voor de integrale herinrichting van het Van Greunsvenpark, een nieuwe verordening Adviesraad Sociaal Domein Heusden en zo waren er nog enkele kleinere agendapunten, maar tot discussie leidde dat allemaal niet. De raadsvergadering van 2 april begon met de benoeming van een nieuw raadslid. René Broos moest plaats maken voor Noah Brok (beide DMP Heusden). Noah, ruim een jaar eerder al verkozen maar
toen nog te jong, werd daarmee het jongste raadslid van Nederland (nu dus 18 jaar). Vervolgens kon de raad zijn zienswijze geven over een kaderstelling nieuwbouw scholen in Oudheusden. Het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid en de Ambitiekaart Energie werden na langdurige discussies vastgesteld. Dat gold ook voor de beleidsagenda van de Veiligheidsregio Brabant-noordoost. De Veiligheidsregio gaat de komende jaren aanzienlijk meer geld vragen, de brandweerkazernes zullen worden overgedragen aan de regio. Voor de kazerne Drunen wordt een uitzonderingspositie bepleit; de locatie is in beeld als locatie voor sociale woningbouw en de gemeente wil graag zelf de regie over dit gebied houden.
Dan staat er nog een groot Kavelruilproject op de agenda. In dit project wordt een groot aantal percelen geruild in verband met het GOL-project. Daarmee zijn overigens nog niet alle benodigde gronden in bezit van de gemeente en/of provincie.
Voor renovatie van de DAK-atletiekbaan wordt een krediet van 247 duizend euro beschikbaar gesteld en verder staan er nog enkele kadernotities van gemeenschappelijke regelingen op de agenda.
De raadsagenda van 14 mei telt niet zoveel agendapunten. De geactualiseerde Welstandsnota staat op de agenda; het voorstel is om in navolging van de vorige versie het toezicht op welstand nog verder los te laten. De ervaringen zijn goed te noemen en er zijn nauwelijks excessen geconstateerd. De begroting van de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant staat ook op de rol. Gelukkig gaat het tegenwoordig heel wat beter met deze dienst dan enkele jaren geleden. Datzelfde kan niet gezegd worden van de Jeugdzorg in de regio Hart van Brabant. Net zo als in heel Nederland blijken de kosten van de Jeugdzorg volledig uit de hand te lopen. Beschikbare budgetten zijn bij lange na niet voldoende; de regio Hart van Brabant kent een tekort van meer dan 20 miljoen en ook in Heusden zijn er tekorten. Gelukkig zijn die nog wel te overzien en heeft de gemeente Heusden een flink spaarpotje in de vorm van de Reserve Sociaal Domein opgebouwd. Maar dat er extra geld vanuit het Rijk naar de gemeenten moet, dat is wel duidelijk.
Op 25 juni is er de jaarlijkse vergadering over de jaarstukken en over de Voorjaarsnota. De jaarstukken over 2018 konden gunstig worden afgesloten met een overschot van 1,9 miljoen (na de noodzakelijke budgetoverheveling). Op zich is dat uiteraard geen doel; het primaire doel moet zijn dat het beleid waarvoor geld is uitgetrokken ook wordt uitgevoerd. Maar dan nog, liever een overschot dan een groot tekort.
In onze bijdrage aan de raadsdebat hebben we o.a. gesproken over het teruglopend ziekteverzuim onder het personeel (complimenten aan vooral de medewerkers), we hebben wederom aandacht gevraagd voor de samenwerking in Agrifood Capital (zorg voor meer bekendheid onder de doelgroep) en voor het peuterspeelzaalwerk in Elshout (goed nieuws van het college: mogelijk kan de peuterspeelvoorziening in Elshout toch open blijven). Ook hebben we aandacht gevraagd voor de grondexploitatie Schoolstraat-zuid in het centrum van Drunen. De projectontwikkelaar die daar bezig was woningbouw te realiseren heeft afgehaakt en de gemeente heeft nu dus weer de handen vrij om daar o.a. sociale woningbouw te realiseren en wij hebben ook gewezen op een mogelijke noord-zuid-verbinding tussen Joost van den Vondellaan en de Schoolstraat (de huidige verbinding via de Jac. van de Meijdenstraat is nou niet bepaald optimaal te noemen). Tot slot hebben wij uitvoerig stil gestaan bij het fietspad Zeedijk ter hoogte van het Koppelwiel en verder richting Doeveren. De kwaliteit van dit pad is in de afgelopen jaren erg slecht geworden, zo slecht dat de veiligheid van fietsers in gevaar dreigt te komen. Het pad staat op de nominatie om aangepakt te worden, maar dan pas in 2020. Wij hebben er bij het college op aangedrongen om dat nog dit jaar te doen en wij hadden daarvoor ook een motie opgesteld. Maar na de toezegging van de wethouder dat hij dit onderwerp nog eens nadrukkelijk gaat bekijken vonden we het niet nodig om die motie ook in stemming te brengen.
Bij de behandeling van de bestuursrapportage hebben we vraagtekens gezet bij het onderzoek naar de onderhoudstoestand van de vestingwallen. Niet dat wij die wallen niet belangrijk vinden, maar een onderzoek van bijna 1½ ton naar de stabiliteit van de wallen is toch wel erg veel geld, te meer omdat er in het verleden ook al diverse rapporten over het onderhoud van de wallen zijn verschenen. Verder hebben we aandacht gevraagd voor de herinrichting van recreatiepark de Schroef; er gaat daar veel veranderen nu de Prins Hendrikstraat ter hoogte van het park wordt opgebroken en bij het park wordt getrokken. Er blijft wel een fietsverbinding richting Lipsstraat, maar wat er verder staat te gebeuren, daar wordt nu met gebruikers e.d. over overlegd. Belangrijkste punt was natuurlijk de Voorjaarsnota. De mei-circulaire van het rijk over de uitkering Gemeentefonds pakt gunstig uit, met name het extra geld voor de Jeugdzorg was een meevaller (8 ton in 2019 en 6 ton in de twee jaren daarna). De extra vergoeding voor Jeugdzorg in 2022 en verder is nog niet ingevuld, maar wij kunnen ons niet voorstellen dat de vergoeding dan in een klap zou komen te vervallen. Daarnaast bood de schriftelijke beantwoording van de diverse technische vragen al veel meer duidelijkheid over de haalbaarheid en daarmee het realiteitsgehalte van de ingeboekte besparingen. Kortom, het gaat de goede kant op, maar dat betekent niet dat er nu veel ruimte is om veel extra geld uit te geven. Er zit nog veel aan te komen, denk alleen maar aan de uitvoering van de GOL-maatregelen, investeringen in onderwijshuisvesting en de toenemende kosten van wegenonderhoud en zo zijn er nog diverse plannen in de begroting die om uitvoering vragen. En daar zal de gemeente de komende jaren nog de handen aan vol hebben.
In totaal werden er 6 moties ingediend, waarvan er drie werden aangenomen en drie verworpen.Meest opvallend was wellicht de motie van D66/GroenLinks om diverse straten in het centrum van Drunen om te toveren tot zgn. fietsstraten, waarbij de fietser ruim baan krijgt en de auto dus ondergeschikt wordt. Die motie werd echter alleen door de indieners gesteund. Een motie van Heusden Transparant om een tijdelijke onttrekking uit de Algemene Reserve ten gunste van de Egalisatiereserve Afvalstoffenheffing in de toekomst niet terug te draaien werd alleen gesteund door HT en door het CDA. De overige fracties zijn van mening dat de kosten van afvalinzameling en afvalverwerking betaald moeten worden vanuit de opbrengst afvalstoffenheffing en overige afvaltarieven en dat de Algemene Reserve daar niet voor bedoeld is. Want dan zouden die kosten feitelijk betaald wordenuit de algemene middelen (bijvoorbeeld de opbrengst OZB) en dat doet afbreuk van het aloude principe “de vervuiler betaalt”.
Op 2 juli de laatste raadsvergadering vóór het zomerreces met twee belangrijke agendapunten. Allereerst de vaststelling van de kadernotitie bibliotheekwerk in onze gemeente. De politiek is het er wel over eens: de bibliotheek zal zich moeten ontwikkelen, stil staan en alles bij het oude laten is geen optie. Elke kern een bibliotheekfunctie, stenen ofwel de huisvesting is minder belangrijk, kwaliteit en rendement (jaarlijkse subsidie van 9 ton) moeten voorop staan en de schaalgrootte is niet bepalend. Met andere woorden: samenwerking met andere bibliotheken is niet uitgesloten als dat de kwaliteit en het rendement ten goede komt. Het bibliotheekbestuur is van mening dat de gemeente daar niet over gaat en daar ligt dus nog een discussiepunt.
Verder de SMA ofwel de Strategische Meerjaren Agenda van de regio Hart van Brabant. Onlangs is erweer een Verenigde Vergadering geweest waarin raadsleden uit de hele regio konden stemmen overeen aantal moties. Het Algemeen Bestuur heeft de resultaten van die stemmingen overgenomen en dat heeft geleid tot enkele kleine aanpassingen in het voorliggend concept. De definitieve SMA is daarmee vastgesteld en ook de gemeenteraad in Heusden heeft ermee ingestemd. Tijd voor het zomerreces.
Dinsdag 17 september vond de eerste raadsvergadering na de vakantie plaats. Een beperkte agenda, maar toch voldoende discussiestof voor een interessante vergadering met als belangrijkste agendapunt de vaststelling van de Visie Zonne-energie 2019. De titel van dit raadsvoorstel komt wellicht wat vreemd over: een visie heb je immers niet voor de tijd van één jaar, dat zou beleid voor de lange termijn moeten zijn. Maar het onderwerp leent zich nog niet voor een volledig uitgewerkte visie. Het onderwerp energietransitie is nog volop in beweging, nieuwe ontwikkelingen dienen zich voortdurend aan en met het te voeren beleid moet je daarop kunnen inspelen. Toch moet er wel een visie vastgesteld worden; de provincie heeft namelijk aangegeven dat als gemeenten aan de slag willen met zonnevelden en met windturbines, er wel een visie aan ten grondslag moet liggen. Na een langdurige voorbereiding met o.a. diverse inspraakbijeenkomsten ligt er dan nu een Visie Zonne-energie 2019 die aangeeft aan welke voorwaarden nieuwe initiatieven moeten voldoen. De gemeenteraad ging gisteravond unaniem akkoord met het voorstel van het college. Een amendement van D66 werd niet aangenomen.
Verder werd het bestemmingsplan Von Suppéstraat vastgesteld. Sinds de uitspraak van de Raad van State in mei dit jaar over de zgn. PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) staat zo’n beetje elk bouwproject ter discussie en ook bij dit plan speelt dat uiteraard een rol. Voordeel van dit plan is echter dat bestaande bebouwing plaats maakt voor nieuwbouw van woningen waardoor de impact van stikstof op de natuur veel kleiner is. Wethouder Van Bokhoven kwam met verrassend nieuws: sinds enkele weken beschikt de gemeente over een nieuwe rekentool en daaruit blijkt dat de stikstofdepositie bij dit woningbouwplan geen extra problemen oplevert. De uitvoering zou wat dat betreft dus geen probleem moeten opleveren. De op het terrein aanwezige gymzaal is nog wel een probleem. In het bestemmingsplan verdwijnt die gymzaal en maakt die plaats voor woningen. Maar die gymzaal is nog steeds in gebruik en Scala (van de basisscholen) heeft het eigendom nog steeds niet overgedragen. Intussen staat het schoolgebouw al een hele tijd leeg en leegstaande gebouwen, die vragen om problemen. Verpaupering en vandalisme gaan hand in hand en een spoedige sloop, gevolgd door bebouwing zou hier de beste oplossing zijn. Het is dus nog maar de vraag of het gehele bouwproject in één keer kan worden uitgevoerd.
De genoemde stikstofproblematiek speelt wel bij het bestemmingsplan Vendreef 2 Vlijmen, dat aanvankelijk ook geagendeerd was. Maar volgens die nieuwe rekentool zijn er hier wel compensatiemaatregelen noodzakelijk; reden waarom dit agendapunt van de agenda werd afgevoerd.
Het raadsvoorstel Verduurzaming van Die Heygrave, een project van 2,6 miljoen euro, werd ook unaniem door de raad goedgekeurd. Het college heeft een lijst van gemeentelijke gebouwen opgesteld die voor verduurzaming in aanmerking komen. Die gebouwen (op het lijstje staan 11 gebouwen) kunnen niet allemaal tegelijk worden aangepakt; de intentie is om elk jaar één gebouw te verduurzamen, te beginnen met Die Heygrave omdat daar het rendement van de investering verreweg het grootst is. Verduurzaming kost veel geld, alleen dit gebouw vergt al 2,6 miljoen en natuurlijk staat daar een jaarlijkse besparing op de energiekosten tegen over. Zoals zo vaak: kosten gaan voor de baat uit maar we moeten ook concluderen dat de kosten niet volledig worden terugverdiend. De verordening afvoer hemelwater en grondwater 2019 werd zonder verdere bespreking vastgesteld.
Naar aanleiding van de informatievergadering is er nog wel een enkele wijziging in het aanvankelijke voorstel opgenomen. Voorstel was eerst namelijk dat bij kleine uitbreidingen van bestaande gebouwen (minder dan 10% uitbreiding) afkoppeling niet aan de orde zou zijn. Maar als iemand een nieuw tuinhuisje in zijn tuin wil zetten, dan is er geen sprake van uitbreiding van een bestaand gebouw; nee, dan komt er een nieuw gebouw bij en dat zou betekenen dat het gehele perceel van de riolering afgekoppeld zou moeten worden. In de informatievergadering is daar uitvoerig over gesproken en in het definitieve besluit kan het college bij kleine nieuwe gebouwtjes ontheffing verlenen van de afkoppelplicht.
Dinsdag 29 oktober is er een raadsvergadering met een beperkte agenda. De beleidsnota Plan tegen eenzaamheid is aan de orde. Het college krijgt een werkbudget van 100.000 euro beschikbaar voor twee jaren om initiatieven voor de aanpak van eenzaamheid onder ouderen, maar vooral ook onder jongeren te faciliteren. De raad gaat unaniem akkoord met het voorstel. Zo ook met het raadsvoorstel Naar een economische agenda 2020-2023. Hierin wordt beschreven hoe het college naar een nieuwe economische agenda wil toewerken, in overleg met diverse betrokkenen zoals bedrijven, winkelcentra e.d. Vooral over de leegstand in de winkelkern Drunen wordt gesproken.
De 6e Herziening Exploitatieplan Geerpark is eigenlijk een heel technisch stuk dat elk jaar weer wordt opgemaakt om het kostenverhaal op enkele projectontwikkelaars mogelijk te maken. Maar de discussie gaat eigenlijk alleen maar over de verkeersafwikkeling, met name de ontsluiting op de Tuinbouwweg en op de Abt van Engelenlaan. Een motie om met spoed een onderzoek te doen naar een veilige ontsluiting wordt bijna unaniem aangenomen. Alleen Heusden Transparant stemde tegen. Met het beschikbaar stellen van een voorbereidingskrediet voor de nieuwbouw van scholen in Oudheusden zijn de belangrijkste agendapunten wel genoemd. Een relatief korte vergadering waarbij de burgemeester ook nog ontheffing voor een jaar kreeg om in Heusden te wonen; de burgemeester kan dus verder op zoek naar nieuwe huisvesting.
Donderdag 7 november: de jaarlijkse begrotingsvergadering. Na vaststelling van de Voorjaarsnotaeerder dit jaar biedt de begroting eigenlijk geen verrassingen. De OZB wordt alleen verhoogd met de prijsinflatie, de afvalstoffenheffingen en de rioolheffing gaan wel behoorlijk stijgen, maar daar is in de vergadering nauwelijks discussie over.In de vergadering kwamen 12 moties aan de orde. Tijdens de bespreking daarvan werd de helft hiervan alweer ingetrokken. Twee moties (allebei CDA) werden met overgrote meerderheid verworpen (alleen het CDA zelf stemde vóór) en vier moties werden uiteindelijk aangenomen, soms met meerderheid van stemmen, maar meestal unaniem. Ook onze fractie heeft een motie ingediend en wel over het aanbrengen van ZOAB op de A59 ter hoogte van de Wolfshoek in Elshout. Enkele maanden eerder had Rijkswaterstaat namelijk besloten om geen nieuwe geluidsschermen bij Elshout te plaatsen zoals jaren terug eigenlijk al was besloten. Maar op grond van nieuwe normen zoals die tegenwoordig gehanteerd worden was dat geen doelmatige oplossing. In onderhandeling met de gemeente is er uiteindelijk gekozen voor een andere oplossing, nl. tweelaags ZOAB-asfalt op de A59, maar dat geldt alleen voor het traject ter hoogte van de Veilingstraat (ten westen van het viaduct Wolfshoek).
In een motie vragen wij het college om een kosten-baten analyse te maken van het doortrekken van die strook ZOAB enkele honderden meters naar het oosten zodat ook de bewoners van de Wolfshoek daarvan kunnen profiteren. Of dat ook inderdaad mogelijk is hangt af van de meerkosten en van het effect dat met deze maatregel bereikt zou kunnen worden. De motie werd met algemene stemmen aangenomen en dus gaan we ervan uit dat het college de motie gaat uitvoeren en dat er op korte termijn een kosten-baten analyse beschikbaar zal komen. Op dat moment kan de gemeenteraad een keuze maken over het al dan niet toepassen van deze maatregel. Alle beschouwingen en moties kunt u nalezen op de website van de gemeente Heusden. En de begroting zelf, die werd met algemene stemmen goedgekeurd. De laatste raadsvergadering van dit jaar staat gepland op 17 december. De decembervergadering kent traditioneel een erg zware agenda, maar dat valt dit jaar erg mee. Er wordt o.a. gesproken over de grondprijzen in 2020 en de uitgangspunten voor de grondexploitatie in komende jaren. Onze fractie staat lang stil bij het voorstel om grondprijzen met 2% te verhogen, niet alleen in 2020 maar ook in de jaren daarna. In de stukken lezen we steeds dat Heusden al aan de bovenkant van de markt zit en ook uit de vergelijking met ons omliggende gemeenten blijkt dat. Wij vragen het college om bij de vaststelling van de grondexploitatie ook eens door te rekenen wat het effect van een prijsverhoging van 1% zou zijn. Na lang trekken en praten krijgen we eindelijk dan toch die toezegging.
De Tweede Bestuursrapportage bevat niet echt veel schokkend nieuws; per saldo is er een positief effect op het begrotingssaldo, dat nu uitkomt op ruim twee ton positief. Toch zijn er wel zorgen en die zitten met name in het Sociaal Domein. De Jeugdzorg kent schrikbarende tekorten en ook de WMO-uitgaven stijgen veel sneller dan eerder verwacht (met name de Hulp bij de Huishouding).
Sinds begin dit jaar is de toegang tot de WMO-zorg niet meer inkomensafhankelijk en is een vaste eigen bijdrage en als gevolg daarvan zien we (ook landelijk) een forse groei van het aantal klanten.
Verder wordt o.a. het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol voor de komende jaren vastgesteld.
Met name het alcoholgebruik onder jongeren blijft een punt van zorg en dus een belangrijk item in deze nota. Diverse andere punten op de agenda worden zonder bespreking afgehamerd.
De raad staat nog wel lang stil bij een motie vreemd aan de orde van DMP, Heusden Transparant, VVD en CDA. De motie haakt in op de actualiteit van de afgelopen maanden: de stikstofproblematiek.
Na de uitspraak van de Raad van State in mei van dit jaar zijn veel bouwprojecten stil komen te liggen, althans de vergunningverlening voor nieuwe projecten. De tot nu toe gehanteerde PASwetgeving is door de Raad van State afgewezen omdat die methodiek niet leidt tot afdoende beperking van de CO2-uitstoot. Het kabinet is nu bezig nieuw beleid te ontwikkelen waarbij de stikstofdepositie wel aanzienlijk wordt teruggebracht, maar de boerensector is daar niet gerust op. Acties aan de lopende (trekker-)band, veel commotie en veel discussie in alle media. Met de motie willen de vier genoemde partijen hun steun uitspreken voor de Heusdense agrariërs. Onze gemeente wordt omringd door Natura-2000 gebieden en onze boeren krijgen daardoor ook te maken met de gevolgen van het nieuwe beleid. De motie wordt echter niet in stemming gebracht; de overige partijen zijn nl. van mening dat de motie onvoldoende rekening houdt met de belangen van de natuur. Alle partijen spreken hun sympathie en hun steun uit voor de boeren, maar niettemin moet er ook aandacht zijn voor ons leefmilieu. Ook Gemeentebelangen pleit voor een meer evenwichtige benadering van de problematiek. Partijen komen overeen samen te gaan werken aan een brandbrief waarin rekening wordt gehouden met deze evenwichtige benadering. Die brief wordt nog vóór Kerst opgesteld en verzonden.
Eén onderwerp stond niet op de agenda en mag toch eigenlijk niet in dit Jaarverslag ontbreken: De Voorste Venne. Het nieuwe gebouw van de Voorste Venne is nu ruim een jaar in gebruik en in de loop van dat jaar is gebleken dat de financiële exploitatie niet echt rooskleurig verloopt. Na de zomervakantie werd de raad al geïnformeerd over een aanzienlijk tekort en dat tekort is in de maanden daarna alleen nog maar groter geworden. Intussen heeft het bestuur van Stichting De Voorste Venne ook zijn toekomstvisie uitgewerkt in een viertal scenario’s. De zienswijze van het bestuur komt echter niet overeen met die van het gemeentebestuur. Het ambitieniveau van het stichtingsbestuur ligt aanzienlijk hoger dan de gemeente wenselijk vindt. Daar komt nog bij dat het stichtingsbestuur dat hogere ambitieniveau alleen kan realiseren met aanzienlijk meer budget, budget dat de gemeente niet zo maar beschikbaar wil stellen. Uiteindelijk is de conclusie dat er over en weer onvoldoende vertrouwen is dat dit goed gaat komen. Het bestuur van de stichting De Voorste Venne treedt eind van het jaar af; er zal een nieuw bestuur gevormd gaan worden dat dat kan gaan werken aan een nieuwe toekomstvisie.
En zo eindigt 2019 toch nog met veel crisistermen: niet alleen een stikstofcrisis, maar ook een bestuurscrisis bij de Voorste Venne.
Maart 2020,
namens de fractie,
Kees Musters