Politiek jaarverslag 2020
De gemeentelijke politiek in het jaar 2020
De eerste raadsvergadering van 2020 vindt plaats op dinsdag 18 februari. Er zijn relatief weinig punten ter bespreking; de drie gebruikelijke informatievergaderingen waren wegens gebrek aan agenda al samengevoegd tot één vergadering. Voor de raadsagenda resteerden nog maar weinig punten, maar toch werd het nog een lange zit. Op de eerste plaats vanwege het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP), dat tegenwoordig om de twee jaren wordt geactualiseerd. Nieuwbouw van scholen in Vlijmen en Oudheusden zit er aan te komen, op iets langere termijn volgt nieuwbouw of renovatie dan wel upgrading van bestaande gebouwen in Drunen, Elshout en Nieuwkuijk. De kapitaallasten zullen in de komende jaren aanzienlijk gaan stijgen. De discussie gaat ook over het ENG (Energie Neutraal) dan wel BENG (Beperkt Energie Neutraal) bouwen. Eigenlijk is de keuze voor ENG bouwen al gemaakt, mede gelet op de enkele jaren terug vastgestelde beleidsnota Heel Heusden Duurzaam. Toch neemt de raad een amendement aan waarin die keuze wordt uitgesteld, dit om de schoolbesturen mogelijk te bewegen om een bijdrage te betalen aan de extra kosten van BENG bouwen.
Tweede punt van discussie is de aanpassing van de Algemene Plaatselijke Verordening, de APV. Actueel is de vuurwerkdiscussie; onlangs heeft het kabinet besloten een algemeen verbod in te stellen op knalvuurwerk en op vuurpijlen. De discussie in de raad gaat over de vraag of we dan lokaal het carbid schieten ongemoeid moeten laten. Er zijn in de afgelopen jaren al veel klachten rondom dat carbid schieten binnengekomen, maar die klachten concentreren zich vooral in de kern Drunen (nabij het Breeveldpark). Een motie van Heusden Een en CDA om te komen tot een verbod van carbid schieten in de bebouwde kom haalt echter geen meerderheid en dus kan er komende jaarwisseling weer vrijuit geschoten worden (wel na 18:00 uur maar dat was al zo).
Een extra punt op de agenda was een motie vreemd aan de orde over de kap van een rij platanen aan de Duinweg. Na overleg met de buurt en diverse andere betrokkenen zoals Buurt bestuurt en de Natuur- en Milieuvereniging ligt er een plan om vooralsnog ongeveer de helft van de bomen te kappen, dit in verband met veel ingekomen klachten over de bomen en de hoge kosten van het eens in de 4 à 5 jaren kandelaberen van de bomen. Echter de bewoners van de Van Goghstraat hebben een bezwaar tegen het collegebesluit ingediend. De bezwarencommissie heeft die bezwaren inmiddels van tafel geveegd en nu moet het college beslissen. De ingediende motie vraagt het college om eerst de raad over deze kwestie te raadplegen alvorens een definitief besluit te nemen. De motie wordt echter met grote meerderheid verworpen.
Een ander agendapunt, bestemmingsplan Vendreef 2, vraagt minder discussie. De procedure om de verplaatsing van een grondbewerkingsbedrijf naar een leegstaande boerderij aan de Vendreef te regelen heeft wat vertraging opgelopen vanwege de stikstofproblematiek, maar ondanks de tegenstemmen van D66 en GroenLinks kan het plan nu toch doorgaan.
En dan, begin maart, slaat het Coronavirus wereldwijd toe, een pandemie die zijn weerga in de moderne geschiedenis niet kent. Het maatschappelijk leven komt in bijna alle landen stil te liggen, geen bijeenkomsten, geen feesten, de horeca gaat dicht, de scholen gaan dicht, geen sportevenementen, mensen moeten zoveel mogelijk thuis werken. Ook de economie wordt getroffen, de beurskoersen crashen in een week tijd met 30 tot 40%, winkels blijven leeg, bedrijven komen in financiële problemen en vele faillissementen dreigen. En ook de lokale politiek komt zo goed als stil te liggen. De geplande raadsvergadering van 24 maart gaat niet door. Maar mensen zijn inventief en zoeken toch oplossingen. Het verschijnsel “digitaal vergaderen” kenden we in de lokale politiek nog niet, maar op 31 maart hebben we in Heusden voor de eerste keer een digitale raadsvergadering. Voor de definitieve besluitvorming, de stemming, moet de raad één dag later toch nog even fysiek bij elkaar komen, maar dat is een formaliteit. Door wetswijziging zal die formaliteit bij een volgende digitale vergadering zelfs ook niet meer nodig zijn en kan er ook digitaal gestemd worden. Aan de orde in deze eerste digitale vergadering was o.a. het beschikbaar stellen van een krediet van 26 miljoen voor de uitvoering van de GOL-maatregelen. Dat lijkt voorbarig, immers de Raad van State heeft nog altijd geen uitspraak gedaan over de vele ingediende bezwaren tegen die GOL-maatregelen. Sterker nog, de eerste regiezitting van de Raad van State is i.v.m. de coronacrisis uitgesteld en wanneer de procedure afgerond kan worden is volstrekt onzeker, maar het zal zeker najaar worden. Toch wil het college het benodigde krediet beschikbaar krijgen; veel voorbereidende werkzaamheden zoals metingen, grondsonderingen, inventariseren van leidingen e.d. vinden nu al plaats en moeten dus ook betaald worden. Diverse partijen zijn om uiteenlopende redenen tegen de GOL-plannen (CDA, D66, GroenLinks), maar de overgrote meerderheid van de raad stemt in. Een mijlpaal na zoveel jaren van voorbereiding en ook uniek: nog nooit werd in de gemeenteraad zo’n groot krediet behandeld.
Ook een voorbereidingskrediet van 250 duizend euro ter voorbereiding van de zgn. mitigerende maatregelen wordt beschikbaar gesteld.
Diverse andere voorstellen op de raadsagenda vroegen niet of nauwelijks discussie. Hoewel, de voortzetting van de samenwerking met Agrifood Capital is al jaren een punt van discussie, men twijfelt aan het nut van deze samenwerking, maar uiteindelijk besluit de raad de samenwerking toch weer voor 4 jaren te verlengen. Verder wordt de Economische Agenda 2020-2023 goedgekeurd.
Op 12 mei weer een digitale raadsvergadering, nu met besluitvorming. De raadsagenda telde deze keer nog niet eens zoveel agendapunten ter bespreking, maar de onderwerpen die er op stonden vroegen wel veel vergadertijd. Zo veel dat rond 23:00 uur de agenda nog maar voor de helft was afgewerkt. Er werd uitvoerig gesproken over het bestemmingsplan Steenenburg, over de Heusdense Kadernota Windenergie en over de Regionale energie- en klimaatstrategie (REKS). Aan de rest van de agenda kwam de raad op dinsdag niet meer toe en dus werd er woensdagavond vrolijk digitaal verder vergaderd.
Het bestemmingsplan Steenenburg werd na lange discussie definitief vastgesteld inclusief de beantwoording van de diverse ingediende bezwaren. Aan die bezwaren werd zoveel mogelijk tegemoet gekomen, maar voor 100% lukte dat niet. De discussie spitste zich met name toe op de zienswijze die Gasbedrijf Van Loon had ingediend. Dat bedrijf voelde zich bedreigd in zijn uitbreidingsplannen. Tot op de laatste dag werden nog schriftelijke vragen gesteld en ook beantwoord om de situatie helemaal helder te krijgen. Probleem is dat het externe adviesbureau, dat de gemeente heeft ingeschakeld, ervan uitgaat dat uitbreiding van het Gasbedrijf wel mogelijk is en dat er zelfs andere objecten in de omgeving een grotere bedreiging zijn. Maar de deskundigen van Gasbedrijf Van Loon zijn het daar dan weer niet mee eens. Hoe dan ook, de gemeente kwam wel tegemoet aan de bezwaren van Van Loon, de toekomstige gebouwen in de noordoost hoek krijgen een speciale bestemming waardoor kwetsbare personen (personen die niet zelf redzaam zijn) niet in dat gebouw behandeld mogen worden. Maar die tegemoetkoming ging voor het Gasbedrijf nog niet ver genoeg. De wethouder gaf aan nog in gesprek te zijn met het bedrijf en verwachtte er wel uit te komen. Het bestemmingsplan werd vervolgens goedgekeurd; alleen Heusden Transparant stemde tegen. Een motie om ook goedkopere woningen in het woningbouwprogramma in Steenenburg op te nemen werd uiteindelijk ingetrokken en kwam niet in stemming.
Daarna kwam de Heusdense Kadernota Windenergie ter sprake. Nadat vorig jaar al de Nota Zonne-visie was vastgesteld nu dus de Windenergie. De vraag daarbij is hoeveel van die grote windturbines moeten er in Heusden komen en vooral, waar komen ze dan te staan. Want eigenlijk zit niemand te wachten op een grote windturbine naast de deur. In de Kadernota staat in ieder geval dat die windturbines op een afstand van 750 meter van de woonkernen moeten blijven en verder zijn er nog vele beperkingen, niet alleen ruimtelijke beperkingen. Zo worden er bijvoorbeeld ook eisen gesteld aan de participatie, zowel sociaal als financieel. Als je alle beperkingen bij elkaar legt, dan lijkt het erg moeilijk om tot initiatieven te komen, maar creatieve geesten vinden daar altijd wel oplossingen voor.
Het raadsvoorstel werd met grote meerderheid aangenomen; alleen Heusden Transparant stemde tegen. Verder werd een motie aangenomen waarin het college werd opgeroepen om onderzoek te doen naar mogelijkheden om initiatiefnemers financieel te ondersteunen. Je kunt dan denken aan bijvoorbeeld een gemeentelijke garantstelling voor leningen.
Bij het onderwerp Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS) werd ook uitvoerig stil gestaan. Er kwamen een tweetal moties op de raadstafel. De eerste ging over de verdeling van de revenuen van grootschalige opwekking energie. Volgens het Nationaal Klimaatakkoord moet minstens 50% ten goede komen aan de lokale bevolking. Degenen die de lasten ondervinden van windturbines moeten ook kunnen deelnemen in de lusten, zo is de gedachte. In de motie wordt dat nog eens extra onderstreept. Een tweede motie ging met name in op de keuze voor locaties van grote zonnevelden. Daarvoor wordt een zgn. zonneladder gebruikt. Die zonneladder geeft globaal aan dat eerst gekeken moet worden naar zonnepanelen op daken van woningen en bedrijven in de bebouwde kom, vervolgens komen braakliggende terreinen binnen de kernen aan bod, als derde komen terreinen tegen de kernranden aan de beurt en als laatste pas open velden in het buitengebied. Probleem was volgens de motie dat de Heusdense ladder veel soepeler zou zijn dan de regionale ladder. Wij hebben daar zo onze vraagtekens bij, maar de motie werd niettemin toch aangenomen. De Heusdense ladder blijft gebruikt, maar het college moet ook kijken naar de regionale ladder. Uiteindelijk werd het raadsvoorstel goedgekeurd; alleen Heusden Transparant stemde tegen.
En toen was het ruim 23:00 uur en werd de vergadering geschorst. Woensdag om 19:30 uur werd de vergadering hervat met bespreking van o.a. de Mobiliteitsvisie en het voorstel om watervelden bij de hockeyverenigingen aan te leggen. Allereerst was daar de Mobiliteitsvisie, een eerste stap op weg naar een nieuw Gemeentelijk Verkeers- en Vervoerplan (het GVVP). De komende maanden moet dat verder uitgewerkt worden naar een Uitvoeringsprogramma; nu ging het alleen nog maar over de eerste stap op weg naar een GVVP, de Mobiliteitsvisie, waarin zeer algemene uitgangspunten geformuleerd zijn. Drie partijen kwamen met een volstrekt overbodige motie over veiligheid fietsers en over waterberging alsof die onderdelen vergeten zouden worden. De wethouder gaf terecht aan dat met die aspecten al lang rekening wordt gehouden, ook al in het huidige beleid. De moties werden dan ook vrij snel weer ingetrokken. Over het raadsvoorstel hoefde ook niet gestemd te worden want voor de verandering was iedereen akkoord en werd het voorstel met een hamerslag van de voorzitter vastgesteld.
Datzelfde gold ook voor het volgende onderwerp op de agenda: de Startnotitie Omgevingsvisie Heusden. Geen moties, geen stemming, de raad ging unaniem akkoord. Voor zowel het GVVP als de Omgevingsvisie geldt dat inwoners bij de verdere invulling van het beleid uitvoerig betrokken zullen worden. Vanwege de Coronaperikelen kan dat niet in fysieke bijeenkomsten; het participatieproces zal nu voornamelijk digitaal vorm gegeven moeten worden.
Ook het onderwerp over de maatschappelijk voorzieningen in de Grassen werd met een hamerslag vastgesteld en toen kwam de discussie over de hockeyvelden in onze gemeente. De twee hockeyverenigingen zijn toe aan een nieuw hoofdveld op hun accommodaties en hebben gekozen voor een waterveld, tegenwoordig een vrij veel voorkomende voorziening. Bijna alle hockeyverenigingen van enige betekenis beschikken wel over zo’n veld in plaats van de met zand ingestrooide kunstgrasvelden. Toch kwamen de partijen GroenLinks, de PvdA en D66 met een amendement om toch maar te kiezen voor zand ingestrooide velden want die zijn aanzienlijk goedkoper (scheelt een half miljoen) en de financiën van de gemeente Heusden zijn toch al niet florissant, zeker als je ook nog rekening houdt met de effecten van de Corona-crisis. De partijen schermden met een NRC-artikel over de slechte solvabiliteit van de gemeente. Nou is die inderdaad slecht, maar een investering zoals deze hoeft helemaal geen invloed te hebben op die solvabiliteit. Solvabiliteit heeft betrekking op de verhouding eigen vermogen/totaal vermogen en bij een investering hoeven beiden niet te veranderen (afhankelijk van de wijze van financiering). Maar dat terzijde. Het amendement kreeg geen enkele steun, niet van het college en ook niet van andere fracties en werd dan ook weer ingetrokken. Vervolgens werd het raadsvoorstel aangenomen. Een motie om een integraal sport plan (een ISP) op te stellen werd wel aangenomen, zij het door een sterk verdeelde raad (15 stemmen vóór, 11 stemmen tegen); het college zal aan het einde van dit jaar met zo’n plan moeten komen, zo luidt de opdracht. En daarmee was de tweede digitale raadsvergadering in de gemeente Heusden afgerond. Een vergadering met belangrijke besluiten die je liever in een normale fysieke vergadering zou nemen, maar goed, we zitten nou eenmaal met die vermaledijde corona en dan moet het maar op de digitale manier.
Voordat de gemeenteraad met zomerreces gaat zijn er nog twee raadsvergaderingen, niet digitaal dit keer maar weer gewoon fysiek aanwezig in de raadszaal. Wel in een speciale opstelling want de anderhalve meter moet in acht genomen worden en ook nog zonder publiek. Niettemin toch weer goed om als raad elkaar weer te ontmoeten. Woensdag 1 juli kwam de raad bijeen voor de jaarlijkse sessie over de jaarrekening en over de voorjaarsnota en daarna was er nog een reguliere raadsvergadering. Maar er was ook nog een Statenvergadering die voor Heusden erg belangrijk was.
In de raadsvergadering van 1 juli kwamen o.a. de Jaarrekening 2019 en de Voorjaarsnota 2020 aan bod, maar die riepen dit keer niet zoveel discussie op. De Jaarrekening 2019 vertoonde een royaal overschot van ruim 3 miljoen en wat de Voorjaarsnota betreft, die was beleidsarm opgesteld. Er zijn zoveel nog grote onzekerheden (compensatie sociaal domein inclusief Jeugdzorg, compensatie coronakosten, eigen beleidsruimte, meicirculaire), dat er nog geen echte keuzes gemaakt kunnen worden. Een motie van Gemeentebelangen om de hele materie nog eens te bespreken in september in de hoop dat er dan veel meer zekerheid zal zijn werd dan ook met algemene stemmen aangenomen. Ook een motie van drie oppositiepartijen over de woonlasten werd unaniem aangenomen. In die motie wordt gevraagd een nader onderzoek te doen naar het verschil in woonlasten tussen een één persoonshuishouden en meerpersoonshuishoudens. Dat verschil is in de loop der jaren namelijk steeds kleiner geworden en de vraag is of lasten niet eerlijker verdeeld moeten/kunnen worden. Op 7 juli dan de laatste reguliere raadsvergadering vóór de zomervakantie. Op de agenda o.a. het initiatiefvoorstel van DMP Heusden over de bouw van starterswoningen en seniorenwoningen, een onderwerp dat bij alle fracties wel zeer aan het hart ligt. Maar zoals in de voorbereidende informatievergadering al door ons gesteld: de timing van DMP was wel erg slecht want je kunt het onderwerp niet los zien van het totale woonbeleid en van het totale woningbouwprogramma. Die onderwerpen komen uitgebreid aan bod in de nieuwe Woonvisie en die komt nou net aan de orde in de eerstvolgende raadsvergadering na de zomervakantie. Gemeentebelangen en ook Heusden Eén drongen er op aan om het initiatiefvoorstel te behandelen in september als ook die Woonvisie behandeld wordt, maar DMP was niet te vermurwen. Gemeentebelangen deed dan ook bij de vaststelling van de agenda (zoals vooraf al aangekondigd) het ordevoorstel om het initiatiefvoorstel op dit moment nog niet te behandelen en dat ordevoorstel werd met overgrote meerderheid (alleen DMP en VVD stemden tegen) aangenomen. Wordt vervolgd dus, al was de teleurstelling voor DMP wel groot.
Ander belangrijk agendapunt was het Rekenkamerrapport over het sociaal domein. De gemeenteraad wil meer grip en meer mogelijkheden tot sturing hebben op dit belangrijke beleidsterrein. Om enig idee te geven, de totale lasten in de jaarrekening 2019 bedroegen bijna 114 miljoen; daarvan komt 41,3 miljoen voor rekening van het sociaal domein. In het rekenkamerrapport worden diverse indicatoren benoemd aan de hand waarvan de raad het gevoerde beleid kan toetsen. Die toetsing zou dan bijvoorbeeld eens per halfjaar kunnen plaats vinden. De ervaringen die de raad hiermee opdoet kunnen dan ook weer leiden tot bijstelling van het halfjaarlijkse rapport. Ter begeleiding van dit proces stelde de rekenkamer voor om een raadswerkgroep in te stellen. Uiteindelijk na veel discussie en na drie amendementen besloot de raad tot de instelling van een klankbordgroep.
En dan ook aandacht voor een vergadering van provinciale staten op 3 juli, een belangrijke vergadering voor onze gemeente, omdat daar de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat aan de orde kwam. De bestemmingsplannen (eigenlijk de Provinciale Inpassings Plannen) daarvoor zijn in 2018 al vastgesteld, maar nieuwe ontwikkelingen met betrekking tot de stikstofproblematiek maakten een bijstelling van de plannen noodzakelijk. Immers de Raad van State moet zich nog buigen over een aantal beroepsschriften en daarbij zal stikstof ook een rol spelen. Vorig jaar heeft de Raad van State de wijze waarop met deze stikstofproblematiek tot dan toe werd omgegaan (de zgn. PAS) van tafel geveegd en daarom moesten ook de GOL-plannen op dit gebied worden bijgesteld. Inmiddels heeft de provincie een boerderij aan de Kanaalweg in Drunen opgekocht; dat levert al de nodige stikstofruimte op. Daarnaast worden nog andere maatregelen genomen en op deze wijze hoopt de provincie tegemoet te komen aan de bezwaren van de Raad van State. Dat blijft echter altijd een kwestie van afwachten. De voorgestelde wijziging van de bestemmingsplannen werd in Provinciale Staten met overgrote meerderheid goedgekeurd, dit ondanks diverse ingekomen brieven (o.a. van Stichting van Gol naar Beter en van de Federatie Behoudt de Langstraatspoorbruggen) waarin gevraagd werd niet in te stemmen met de gewijzigde plannen. Een kleine minderheid (GroenLinks, PVV en PvdD) met 11 stemmen was tegen; de overige partijen waren vóór (44 stemmen). De gewijzigde plannen worden nu toegevoegd aan het dossier dat al bij de Raad van State ligt; die zal naar verwachting in september of oktober dit jaar uitspraak doen en dan maar hopen dat we snel aan de uitvoering van de plannen kunnen beginnen. Tijd voor het zomerreces.
Op dinsdag 22 september komt de raad dan weer bijeen. Op de agenda de lang verwachte nieuwe Woonvisie want de oude dateert alweer van 2014, de tijd van de economische crisis waarin de woningmarkt in Nederland volledig instortte en er nauwelijks gebouwd werd. In Heusden werden in die jaren nog redelijk wat woningen gerealiseerd (in de jaren 2014 t/m 2019 werden in Heusden meer dan 1.000 woningen gebouwd), maar de tijden zijn veranderd. Anno 2020 zien we een groot tekort aan woningen en daarmee ook sterk oplopende woningprijzen en de Coronacrisis heeft die trend nog niet doorbroken. Er blijkt een groot tekort aan woningen in bijna alle segmenten van de woningmarkt, met name starters- en seniorenwoningen. En de woningen die wel beschikbaar zijn of komen zijn onbetaalbaar.
In een informatievergadering enkele weken eerder werd de nieuwe woonvisie ook al besproken en toen al bleek dat er veel vragen en wensen onder de raadsfracties waren, zoveel dat sommige fracties zelfs om uitstel van behandeling vroegen. Maar dat vond een grote meerderheid van de raad toch niet gewenst, er werd al zo lang op gewacht want het opstellen van de nieuwe visie was al keer op keer uitgesteld. Behandeling in de raad van 22 september moest haalbaar zijn en fracties kunnen hun wensen nog altijd via moties en/of amendementen (wijzigingsvoorstellen) tot uitdrukking brengen. Nou, daar werd dus uitbundig gebruik van gemaakt. Maar liefst 5 amendementen en 6 moties werden ingediend. Die werden allemaal behandeld, een enkel amendement werd zelfs weer omgezet in een motie, kortom dat vroeg allemaal erg veel tijd, sommige voorstellen werden aangenomen, anderen werden afgewezen en uiteindelijk werd de nieuwe visie (op onderdelen aangepast) dan toch vastgesteld.
Het oude beleid wordt met de nieuwe Woonvisie natuurlijk niet helemaal overboord gegooid, maar er vinden wel bijstellingen plaats. De provincie stelt elk jaar vast hoeveel er in elke gemeente gebouwd mag worden en men verwacht op korte termijn dat de gemeenten toestemming zullen krijgen om meer woningen te mogen bouwen. Heusden wil die verruiming met name inzetten op inbreidingslocaties, niet alleen op gemeentelijke gronden zoals in de afgelopen jaren het geval was, maar ook particuliere initiatieven krijgen nu kansen om te bouwen. Die verruiming wilde het college vooral benutten voor het bouwen van starterswoningen, seniorenwoningen en sociale huurwoningen. Eén van de amendementen bracht daar verandering in: niet alleen sociale woningbouw, maar nu mag maximaal 50% van die extra ruimte benut worden voor “commerciële bouw”. De praktijk zal in de komende jaren uitwijzen of dat ook werkt. Verder blijft de gemeente zoeken naar locaties voor sociale woningbouw, met name in Drunen en in Oudheusden. Maar als je de plattegronden van deze kernen goed bekijkt, dan zie je dat de mogelijkheden gewoon erg beperkt zijn. Mogelijke uitbreidingslocaties zijn respectievelijk de Zwaluwmoersedreef in Drunen en de Oosters in Oudheusden.
Het initiatiefvoorstel van DMP Heusden stond ook op de agenda; DMP kwam tot de conclusie dat de meeste doelstellingen uit dat initiatiefvoorstel al gerealiseerd worden in de nieuwe Woonvisie en dat het initiatiefvoorstel niet meer nodig was. Het werd dan ook van de agenda afgevoerd.
Wel werd nog uitvoerig gesproken over de voorbereiding van de gemeentelijke begroting 2021. Normaal gebeurt dat in de Voorjaarsnota die vóór de zomervakantie op de agenda stond. Maar toen was er nog zoveel onzekerheid over de gevolgen van de Coronacrisis en over de ontwikkelingen in het Sociaal Domein, dat een behandeling op dat moment eigenlijk weinig zinvol was. En nu, drie maanden na het behandelen van de Voorjaarsnota, is er niet veel veranderd. Er ligt een geactualiseerde impactanalyse van de Coronacrisis, er ligt een analyse van besparingsmogelijkheden op bestaand beleid, maar de belangrijkste informatie ontbreekt nog. De kostenontwikkeling in het Sociaal Domein (jeugdhulp en hulp bij het huishouden) is onbeheersbaar geworden en de compensatie vanuit het Rijk is nog volstrekt onduidelijk. Hopelijk is dat in november, als de begroting 2021 behandeld gaat worden, wel duidelijk.
Ander belangrijk agendapunt was de verduurzaming van zwembad Die Heijgrave. Dat voorstel was al eerder in de raad aan de orde geweest, maar bij de verdere uitwerking is gebleken dat het beschikbare krediet niet voldoende is om alle duurzaamheidsdoelstellingen ook te verwezenlijken; er moet een 3,5 ton extra krediet beschikbaar komen. Het voorstel wordt zonder veel discussie door de raad goedgekeurd. Ook een tweetal bestemmingsplannen (Elshout 3e herziening Elshoutseweg 3 en Roestenburg Nieuwkuijk) passeerden probleemloos de raad.
De raadsvergadering van 3 november kan de boeken in als een van de kortste raadsvergaderingen ooit. Er stonden eigenlijk alleen hamerstukken op de agenda en die werden dan ook in een ijltempo in deze wederom digitale vergadering afgehamerd. Het afscheid van Desiree Rijnders werd vanwege de coronaproblematiek uitgesteld, maar haar opvolger Fons van Aart werd wel geïnstalleerd.
Op 12 november vindt de jaarlijkse begrotingsvergadering plaats, altijd weer een belangrijke gebeurtenis. Toch weer een fysieke vergadering met inachtneming van alle RIVM voorschriften. De begroting 2021 en de meerjarenbegroting is sluitend met een klein overschotje in 2021. De zeer beperkte ruimte die er nog in de begroting zat is benut om enkele uitgaven op het gebied van zorg en veiligheid te financieren. Het project met de procesbegeleider zorg en veiligheid wordt voortgezet en er komt extra budget voor personele inzet op het gebied van integrale veiligheid. Vele andere ambities die in de Voorjaarsnota nog werden gepresenteerd hebben in de begroting dus geen vertaling gevonden vanwege het gebrek aan financiële ruimte. De fractie Gemeentebelangen komt met een amendement om de wettelijke VTH-taak controle milieuvergunningen bij bedrijven toch in de begroting op te nemen, kosten 50.000 euro. Het amendement wordt na lange discussie in de raad uiteindelijk aangenomen. Dat gebeurt niet met een motie van onze fractie over het aanpakken van illegaal grondgebruik. We hebben eerder dit jaar daar al schriftelijke vragen over gesteld, maar het antwoord daarop is zoals gebruikelijk de laatste jaren: er is geen handhavingscapaciteit beschikbaar, de raad heeft in het omgevingsbeleidsplan geen prioriteit toegekend aan het bestrijden van illegaal grondgebruik. Via een motie probeert de fractie daar alsnog verandering in te krijgen, maar de motie wordt door een grote meerderheid in de raad afgestemd. En dus blijft alles bij het oude; wij zullen zeker nog op deze zaak terug komen.
Overigens de begroting wordt unaniem door de raad vastgesteld.
Tot slot, de laatste raadsvergadering van 2020 op dinsdag 15 december, wederom een fysieke vergadering ondanks het feit dat Nederland deze dag in een volledige lockdown is gegaan. De coronapandemie breidt zich weer flink uit, het aantal besmettingen loopt snel op en ziekenhuizen raken weer overbelast. Reden voor het kabinet om te besluiten tot een volledige lockdown, vooralsnog tot 19 januari volgend jaar.
Maar de raadsvergadering gaat toch gewoon door en er ligt een redelijke zware agenda voor. Eén van de eerste bespreekpunten is de tijdelijke verhuizing van de basisscholen in Oudheusden, dit in verband met de aanstaande nieuwbouw. De Dromenvanger blijft een gedeelte van het huidige gebouw als tijdelijke huisvesting gebruiken en daarmee spaart de gemeente ca. 6 ton uit omdat er geen tijdelijke huisvesting ingehuurd behoeft te worden. Het college had het schoolbestuur al min of meer toegezegd dat een gedeelte van dat uitgespaarde geld naar de scholen terug zou vloeien. De raad vond dat een beetje voorbarig, wilde eigenlijk eerst de aanbesteding van de nieuwbouw afwachten en het raadsbesluit werd dan ook aangepast.
De Tweede Bestuursrapportage riep weinig discussie op. Ondanks het feit, dat er toch wel de nodige financiële zorgen zijn. Was de meerjarenbegroting een maandje terug nog sluitend, nu blijkt dat door nieuwe ontwikkelingen in het sociaal domein en als gevolg van de coronapandemie de begroting op alle fronten een negatief saldo krijgt. We hebben niet direct een oplossing voor het probleem, maar Gemeentebelangen ventileert wel haar zorgen.
De verduurzaming van Die Heygrave staat ook weer op de agenda. Vorig jaar september werd al een krediet van 2,6 miljoen beschikbaar gesteld. In september van dit jaar bleek al dat dat bedrag niet toereikend zou zijn. Als we het zwembad gasloos willen maken om de CO2-uitstoot terug te brengen, dan moest er ruim 370 duizend euro bij. Met veel morren ging de raad daar toen mee akkoord. Maar nu is gebleken dat het beschikbare krediet toch nog foutief berekend is. De indirecte kosten (o.a. externe advieskosten en ambtelijke uren) zijn over het hoofd gezien. Weer een extra krediet van ruim 7 ton. De totale kosten van het project lopen daarmee al op tot 3,6 miljoen. Toch gaat de raad in overgrote meerderheid akkoord. Stoppen met het project is niet verantwoord, er is al veel geld in gaan zitten en dat zou dan weggegooid geld zijn, bovendien leidt de nieuwe investering ook tot een besparing op de onderhoudskosten omdat bestaande installaties niet vervangen hoeven te worden (550 duizend euro over 10 jaren) en zonder het project zijn er toch energiebesparingsmaatregelen nodig, die ook veel geld kosten. Maar de belangrijkste reden om toch met het project door te gaan is de beperking van de CO2-uitstoot. Gemeentebelangen dringt wel aan op een zeer strakke budgetbewaking en informatie aan de raad als er nieuws op dat gebied is.
En dan is er eindelijk het nieuwe beleid met betrekking tot de huisvesting van arbeidsmigranten. Het beleid is na een lang voorbereidingstraject tot stand gekomen, waarbij de coronaproblematiek nog extra vertraging heeft opgeleverd. In de laatste fase heeft onze fractie nog voorstellen gedaan ter aanpassing van het voorgestelde beleid: het aantal panden dat gebruikt wordt voor huisvesting arbeidsmigranten mag maximaal 5% zijn van het aantal woningen in een straat. Gemeentebelangen stelde voor om de zgn. geconcentreerde huisvesting (panden met max. 15 personen in de dorpslinten) dubbel mee te tellen bij het hanteren van de 5%-norm. Een ander voorstel van onze fractie was om hoogbouw bij de toepassing van die norm buiten beschouwing te laten. Beide voorstellen werden ook in de definitieve versie van het beleid opgenomen.
De Voorste Venne staat ook weer eens op de raadsagenda. Het begin dit jaar aangetreden bestuur heeft een nieuwe beleidsvisie opgesteld die meer aansluit bij de gemeentelijke visie. Maar dan moet de stichting wel met een schone lei kunnen beginnen. Daar komt nog bij dat de exploitatie dit jaar zwaar onder druk van de corona-epidemie heeft gestaan. Er moet weer veel geld naar toe: oude schulden worden weggestreept, 80.000 euro extra subsidie om de gevolgen van corona op te vangen, jaarlijks een extra aflopend bedrag aan subsidie om frictiekosten te betalen en om weerstandsvermogen op te bouwen en een verhoging van de jaarlijkse exploitatiesubsidie. Het kost een paar centen, maar dan heb je ook wat.
Ook de nieuwe beleidsvisie van de bibliotheek staat op de agenda. In die nieuwe visie heeft het bestuur helaas niet helemaal voldaan aan de wensen c.q. verwachtingen van het gemeentebestuur. De nieuwe visie voldoet op de meeste punten wel aan de gemeentelijke uitgangspunten, maar de gemeente wil toch graag zien hoe de bibliotheek wil komen tot een fijnmazig netwerk van het bibliotheekwerk in onze gemeente. Maar het grote discussiepunt is de huisvesting van de bibliotheek in Drunen. Het huidige gebouw is gedateerd en de gemeenteraad ziet graag een verhuizing naar het gebouw van de Voorste Venne. Het bibliotheekbestuur heeft echter een voorkeur uitgesproken voor huisvesting in het gemeentehuis Drunen. De bibliotheek krijgt drie maanden de tijd om in overleg met de Voorste Venne te kijken wat de mogelijkheden zijn.
Eindelijk dan ook op de agenda de Lokale Educatieve Agenda, een stuk dat met gemengde gevoelens door de gemeenteraad benaderd wordt. Met name de fractie van DMP is niet tevreden. In een motie wordt gevraagd om eind volgend jaar met een verbeterde versie te komen; de motie wordt zelfs ondersteund door de wethouder en met algemene stemmen aangenomen.
Verder de onderwerpen die aan het einde van het jaar altijd weer terugkomen, zoals de nieuwe legesverordening, de vaststelling van de grondprijzen in 2021 en vaststelling van de uitgangspunten voor de grondexploitatie volgend jaar.
Als laatste agendapunt, wellicht als (geen) klap op de vuurpijl: het carbid schieten. Het kabinet heeft een algemeen vuurwerkverbod rondom de jaarwisseling afgekondigd. Men wil daarmee voorkomen dat door vuurwerk de ziekenhuiszorg, toch al overbelast door de coronaproblematiek, extra belast wordt. Maar onder dat vuurwerkverbod valt niet het carbid schieten. Bijna in alle gemeenten worden nu maatregelen genomen om ook het carbid schieten te verbieden. In Heusden is er in februari nog een raadsdebat over dat carbid schieten geweest en toen heeft de raad (in meerderheid) besloten dat carbid schieten met oudjaar (na 18:00 uur) moet kunnen. Nu ligt er een voorstel om het dit jaar helemaal te verbieden; de raad gaat bijna unaniem akkoord, maar wel onder de strikte voorwaarde dat het een eenmalig verbod betreft. De maatregel moet begin volgend jaar weer teruggedraaid worden.
En zo komt er een einde aan een wel heel bijzonder politiek jaar. De Coronapandemie, die begin maart dit jaar echt losbrak en die aan het einde van dit jaar nog steeds aanhoudt, bepaalt voor een groot deel het maatschappelijk en dus ook het politieke leven. We hebben dit jaar kennis gemaakt met het digitale vergaderen. Niet ideaal, fysiek vergaderen moet de norm blijven, maar soms kun je niet anders. Fractievergadering zijn digitaal, informatievergaderingen en thema-avonden zijn digitaal, de diverse regionale bijeenkomsten worden vaak via webinars georganiseerd, maar het blijft behelpen. Gelukkig komen er zo tegen het einde van het jaar vaccins beschikbaar, maar voordat de situatie genormaliseerd is zal nog wel een flink aantal maanden duren.
Maart 2021,
Namens de fractie Gemeentebelangen,
Kees Musters